pon., 20.04.2026
11:00–14:00
Debata
Izba Pamięci
Bezpłatne wejściówki
Debaty o współczesnym świecie: mowa nienawiści
Serdecznie zapraszamy na pierwszą dyskusję, będącą częścią cyklu 10 debat oksfordzkich, poruszających tematy zogniskowane wokół zagadnień wojny, pamięci o Powstaniu Warszawskim, kryzysu migracyjnego, mowy nienawiści i kryzysu klimatycznego. Cykl, organizowany we współpracy z Fundacją Polska Debatuje, będzie okazją do zaprezentowania przez uczestników debat sztuki prowadzenia dialogu, wyjaśnienia istoty krytycznego sporu i nauką argumentacji.
Mowa nienawiści to taki rodzaj wypowiedzi, który nie polega na ostrym krytykowaniu czyjejś tezy czy poglądów. Mowa nienawiści uderza w samą tożsamość danej osoby lub grupy. Chodzi o język, który ma upokorzyć, wykluczyć lub przestraszyć, a czasem także zachęcić innych do wrogich działań – ze względu na cechy „przynależne” (etniczność, religia, pochodzenie narodowe, kolor skóry, płeć, orientacja seksualna, niepełnosprawność, tożsamość płciowa, wiek, itp.). W praktyce to nie pojedynczy brzydki epitet, tylko cały sposób mówienia: przypisywanie negatywnych cech „z definicji”, odczłowieczanie (porównania do zwierząt, brudu, choroby), etykietowanie („oni tacy są”), podżeganie („trzeba ich…”, „powinniśmy z nimi…”) i nawoływanie do bojkotu, przemocy czy „wypchnięcia” z przestrzeni publicznej. W wersji internetowej ten język bywa pozornie „żartobliwy” albo zaszyfrowany w memach i skrótach, ale skutek jest podobny: ma realnie ograniczać bezpieczeństwo i możliwość zabierania głosu przez atakowanych.
Warto podkreślić, że rdzeń tych współczesnych zjawisk niewiele różni się od mechanizmów sprzed epoki platform społecznościowych: nadal chodzi o ten sam schemat odczłowieczania, straszenia i wskazywania wroga, a dzisiejsze memy i krótkie filmiki pełnią funkcję dawnych środków masowego przekazu, tylko w nowym opakowaniu. Przed epoką Internetu nienawistne wypowiedzi podlegały kontroli instytucji państwowych (np. przekaz radiowy i telewizyjny był monitorowany przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji), obecnie nadzór nad treściami tworzonymi przez użytkowników zawierzono w dużej mierze gigantom technologicznym. Podczas spotkania zastanowimy się więc czy:
1. Należy karać za użycie mowy nienawiści w Internecie
Wolność słowa nie powinna oznaczać przyzwolenia na przemoc słowną. Sankcje prawne pomagają chronić ofiary i ograniczać szerzenie nienawiści w sieci.
BROSZURA DO POBRANIA: Mowa nienawiści | część 1
2. Platformy społecznościowe powinny ponosić odpowiedzialność prawną za treści publikowane przez użytkowników
Serwisy internetowe mają realny wpływ na kształtowanie opinii publicznej. Odpowiedzialność za moderację treści to nie tylko obowiązek etyczny, ale i społeczny.
BROSZURA DO POBRANIA: Mowa nienawiści | część 2
W debacie oksfordzkiej, która odbędzie się w Sali Świadectw Izby Pamięci, wezmą udział uznani eksperci, aktywiści miejscy i młodzież szkół średnich.
W roli ekspertów wystąpią:
Dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS Piotr Majewski
Dr Paweł Musiałek
Dr hab., prof. Uniwersytetu Civitas Rafał Pankowski
Dr Przemysław Witkowski
W roli ekspertów z trzeciego sektora wystąpią:
Zuzanna Karcz, Równe Rodziny – Kampania Przeciw Homofobii
Łukasz Kalbarczyk, Koło Naukowe Socjologii Krytycznej
Ida Rogalska, Równe Rodziny – Kampania Przeciw Homofobii
Jakub Szymik, CEE Digital Democracy Watch
____________________________
INFORMACJE PRAKTYCZNE:
Bezpłatne wejściówki do pobrania online: https://tiny.pl/brzgc8hs6 lub na miejscu w kasie Izby Pamięci
Dla kogo: młodzież, dorośli
Gdzie: Sala Świadectw Izby Pamięci
Maksymalna liczba uczestników: 120 osób
Projekt jest współfinansowany ze środków m.st. Warszawy w ramach Funduszu Instytucji Kultury.
Partner edukacji Muzeum Warszawy – PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
